Wat is WordPress? Uitleg, voor- en nadelen en onderhoud.

WordPress is software waarmee je een website bouwt en beheert: een contentmanagementsysteem, of CMS. Dat is in het kort het antwoord op de vraag wat is WordPress. Je zet er zelf pagina’s, berichten, foto’s en menu’s mee op je site, zonder dat je code hoeft te schrijven. Het thema bepaalt hoe de site eruitziet, plugins voegen functies toe. Hieronder lees je hoe het in elkaar zit, wat het verschil is tussen WordPress.org en WordPress.com, wat de voor- en nadelen zijn en wat het onderhoud van een WordPress-site vraagt.

Wat is WordPress, en hoe zit het in elkaar?

WordPress is open-sourcesoftware, gebouwd op PHP en MariaDB en uitgegeven onder de GPL-licentie, versie 2 of later. Die licentie geeft iedereen de vrijheid om de software te gebruiken, te bestuderen, aan te passen en te verspreiden. Er is dus geen eigenaar die bepaalt wie ermee mag werken.

Het is ook een gangbare keuze. Volgens W3Techs (gemeten op 28 oktober 2026) draait 39,5% van alle websites op WordPress, en 58,3% van de websites waarvan W3Techs het CMS kent. Dat zegt iets over hoe gebruikelijk het is, niet over de vraag of het bij jouw bedrijf past.

Een WordPress-site bestaat uit drie lagen software. De kern is WordPress zelf: de beheeromgeving waarin je inlogt en je inhoud beheert. Het thema bepaalt de vormgeving: kleuren, lettertypes, de opbouw van pagina’s. Je inhoud staat daar los van, dus met een ander thema krijgt dezelfde inhoud een ander uiterlijk. De plugins voegen functies toe. Elke laag krijgt eigen updates, en het thema en de plugins komen van hun eigen makers. Dat onderscheid komt verderop terug, bij de nadelen en bij het onderhoud.

WordPress.org of WordPress.com: welke bedoel je?

Twee dingen heten WordPress, en dat zorgt voor verwarring. Op WordPress.org download je de software. Die installeer je bij een hostingpartij naar keuze; dat heet zelf gehost. WordPress.com is een dienst van het bedrijf Automattic, die de software voor je host en een deel van het beheer overneemt. De verschillen volgens de hulppagina van WordPress.com zelf:

De rest van dit artikel gaat over de zelf gehoste versie. Daar heb je de meeste vrijheid, en daar hangt het meeste af van wie het onderhoud doet.

Wat je met WordPress kunt

• Zelf je inhoud bijwerken. Nieuwe pagina’s, berichten en foto’s zet je erop via de beheeromgeving. Je hebt er geen ontwikkelaar voor nodig.
• Met meerdere mensen werken, elk met eigen rechten. WordPress heeft standaardrollen voor een losse site. Een beheerder heeft toegang tot alle beheerfuncties. Een redacteur publiceert en beheert berichten, ook die van anderen. Een auteur publiceert alleen eigen berichten, een bijdrager kan schrijven maar niet publiceren, en een abonnee beheert alleen zijn eigen profiel. Een medewerker die alleen nieuws plaatst, hoeft dus geen beheerder te zijn.
• Functies toevoegen. Een formulier, een koppeling met je nieuwsbrief of een boekingsmodule voeg je toe met een plugin.
• Een webshop draaien. Daarvoor gebruik je een plugin zoals WooCommerce. De kern van WooCommerce is gratis; daarnaast zijn er gratis en betaalde uitbreidingen, en betaalde upgrades of ondersteuning. Producten en voorraad, afrekenen via een betaalprovider en de verzending vragen elk hun eigen instellingen, en soms een aparte plugin.
• Iets laten maken wat nog niet bestaat. Moet je site iets doen waar geen passende plugin voor is, zoals een keuzehulp of rekentool die precies op je aanbod aansluit, dan kan een ontwikkelaar een eigen plugin schrijven. Spreek dan af wie die maatwerkcode bijwerkt als WordPress verandert.

Wat WordPress niet doet, is je site vanzelf vindbaar maken. Of je gevonden wordt, hangt af van je inhoud en van hoe de site is opgebouwd. Wat daarbij komt kijken, lees je in wat is SEO.

De voor- en nadelen van WordPress

Een systeem dat zoveel kan, heeft ook een prijs. Op een rij:

De nadelen komen vooral neer op onderhoud. WordPress zegt daar in de eigen beveiligingsrichtlijnen een paar duidelijke dingen over. Houd WordPress actueel, want oudere versies krijgen geen beveiligingsupdates meer. Haal plugins en thema’s niet uit onbetrouwbare bronnen, maar uit de bibliotheek op WordPress.org of van bekende bedrijven. Verwijder plugins die je niet gebruikt en werk de rest bij. En reken niet op je host: die beheert de servers, maar is volgens WordPress niet verantwoordelijk voor de software die je zelf installeert.

Ook de server telt mee. WordPress beveelt PHP 8.3 of hoger aan, MariaDB 10.11 of MySQL 8.0 of hoger, en ondersteuning voor HTTPS. Op oudere versies, vanaf PHP 7.4 en MySQL 5.5.5, werkt WordPress nog wel. Die versies zijn alleen end-of-life en kunnen je site volgens WordPress kwetsbaar maken.

Is dat onderhoud niet afgesproken, dan gaat het zelden in één keer mis; het stapelt zich op. Plugins en het thema lopen achter, en in een versie die nog op je site staat, wordt een kwetsbaarheid bekend die in een nieuwere versie al is opgelost. Wie de achterstand daarna in één keer wegwerkt, krijgt te maken met updates die niet meer met elkaar of met de PHP-versie van de server samengaan, zodat een pagina, een formulier of de kassa van je webshop niet meer werkt. En vaak blijkt pas dan dat er geen back-up is, of alleen een die nooit is teruggezet en niet blijkt te werken. Zie je beheerders of pagina’s op je site die niemand heeft toegevoegd, dan helpt website gehackt je met de eerste stappen.

WordPress of Wix: wanneer past wat?

Het grootste verschil tussen WordPress en een online websitebouwer zoals Wix zit niet in de knoppen, maar in wie de drie lagen bijhoudt. Bij een websitebouwer liggen de software, het uiterlijk en de functies bij de aanbieder. Jij werkt binnen wat dat platform biedt, tegen het prijsmodel van die aanbieder. Bij zelf gehoste WordPress liggen ze bij jou of bij degene die je site bijhoudt.

WordPress past goed als:

• je site moet kunnen groeien, met functies die je nu nog niet allemaal kent;
• je zelf wilt kiezen waar de site draait en wie eraan werkt;
• er iemand is die het onderhoud doet, jijzelf of een partij die je ervoor inschakelt.

Iets anders past beter als:

• je een eenvoudige site wilt, er zelf aan werkt en geen onderhoud wilt bijhouden; dan is een websitebouwer vaak eenvoudiger;
• je vooral online verkoopt; dan is een platform dat speciaal voor webshops is gemaakt een alternatief;
• de site iets heel specifieks moet doen, of zo weinig mogelijk losse onderdelen mag hebben; dan kan een ander systeem of maatwerk passen.

Een systeem dat voor iedereen het beste is, bestaat niet. Wat je vooraf met een bouwer vastlegt, zoals eigendom van domein en hosting, staat in de checklist voor een nieuwe website. Zoek je iemand die de site voor je bouwt, kijk dan bij websites.

Wat een WordPress-site kost, naast de gratis software

De WordPress-software download je gratis, maar de site eromheen kost wel geld. De tabel laat zien welke posten er zijn, wanneer je ze betaalt en aan wie. Wat ze in euro’s kunnen kosten, rekent wat kost een website door.

Of een betaalde plugin of een betaald thema eenmalig of per periode wordt afgerekend, verschilt per leverancier. Houd bij elke betaalde licentie bij op wiens naam hij staat en wanneer hij verlengd moet worden.

WordPress-onderhoud: wat vanzelf gaat en wat niet

“WordPress werkt zichzelf bij” klopt maar voor een deel. Volgens de documentatie van WordPress ziet het er zo uit:

• Kleine updates van de kern (beveiligings- en onderhoudsreleases) staan op de meeste sites standaard automatisch aan.
• Grote updates van de kern gaan automatisch bij installaties die vanaf WordPress 5.6 nieuw zijn opgezet. Oudere installaties houden het eerdere gedrag, tenzij iemand automatische grote updates aanzet.
• Plugins en thema’s worden standaard alleen in bijzondere gevallen vanzelf bijgewerkt. Sinds WordPress 5.5 kan een beheerder automatische updates per plugin en per thema aanzetten.
• Staan die automatische updates aan, dan draait WordPress ze standaard twee keer per dag en krijgt de eigenaar van de site een mail als een update gelukt of mislukt is.

Een hostingpartij of een plugin kan de automatische updates voor plugins en thema’s uitschakelen. En een update kan iets aan je site veranderen dat je niet verwacht. WordPress adviseert om, voordat je automatische updates aanzet, te zorgen dat je terug kunt naar een eerdere versie als het misgaat.

Dat terugzetten kan alleen met een goede back-up. Een back-up van WordPress bestaat uit twee delen: de database en de bestanden, zoals het thema, de plugins, je geüploade afbeeldingen en het configuratiebestand wp-config.php. Met alleen een kopie van de bestanden kun je de site niet volledig terugzetten. De richtlijnen van WordPress:

• een kleinere site met weinig berichten: elke week een back-up;
• een drukke site met veel berichten: elke dag;
• altijd een back-up vóór een update of een verhuizing;
• minstens drie recente back-ups, op verschillende plekken en op verschillende media;
• af en toe met de hand een back-up maken, om te controleren dat het automatische proces werkt.

Bij een webshop verandert er vaak elke dag iets, door bestellingen en voorraad. Kies de frequentie dus naar hoeveel er op jouw site verandert, niet alleen naar het aantal berichten.

Een WordPress-website onderhouden: dit regel je

Wie de site ook bijhoudt, deze punten horen erbij:

• Elk beheerdersaccount is beveiligd met een sterk wachtwoord en tweestapsverificatie.
• De hosting voldoet aan de aanbevolen eisen die hierboven staan. Bestanden worden overgezet via SFTP als de host dat biedt, niet via gewone FTP.
• Het is duidelijk wie de kern, het thema en de plugins bijwerkt, of automatische updates voor plugins en thema’s aanstaan, en wie de mails over die updates krijgt.
• De back-ups zijn geregeld: database én bestanden, met een frequentie die bij je site past, opgeslagen op meer dan één plek. En het is bekend wie een back-up terugzet als het nodig is.
• Er staan alleen plugins en thema’s uit betrouwbare bron op, en wat niet gebruikt wordt, is verwijderd.
• Medewerkers hebben de rol die bij hun werk past, en niet allemaal beheerdersrechten.
• Er is een overzicht van betaalde licenties en maatwerk: wat er is, op wiens naam en wie het bijwerkt.

Doe je dit zelf, plan het dan vast in, want de meeste punten zijn geen eenmalige klus. Besteed je het uit, laat dan vastleggen welke van deze punten in de afspraak zitten.