Boilerplate: wat betekent het en hoe gebruik je de tekst?

Een boilerplate is een onderdeel dat je opnieuw kunt gebruiken. In communicatie is dat meestal een korte, vaste tekst die vertelt wie een organisatie is en wat zij doet. Je ziet zo’n bedrijfsomschrijving bijvoorbeeld onder een persbericht. De tekst geeft een lezer die het bedrijf nog niet kent meteen context, zonder dat de rest van het bericht opnieuw over het bedrijf hoeft te gaan.

Wat is een boilerplate tekst in communicatie?

Stel dat je een bericht deelt over een nieuw product of een evenement. Het nieuws zelf verdient de aandacht. Toch wil je dat iemand die het bericht los van je website leest, begrijpt van wie het afkomstig is. Een korte bedrijfsomschrijving onderaan kan die vraag beantwoorden. Dezelfde kerntekst kun je ook bij een ander bericht gebruiken.

Schrijf voor iemand die je organisatie nog niet kent. Een naam en een fraaie leus zijn dan zelden genoeg. Vertel in gewone woorden wat het bedrijf doet en, als dat helpt, voor wie. Een onderscheidend kenmerk kan de beschrijving scherper maken, mits de lezer begrijpt wat ermee wordt bedoeld. Contactgegevens of een webadres voeg je alleen toe als de publicatie daar een logische plek voor is. De tekst hoeft geen verkorte versie van je hele website te worden.

Het verschil met een slogan is het doel. Een slogan probeert een idee te laten hangen; deze vaste tekst moet uitleg geven. Bij contentmarketing kan zo’n beschrijving een terugkerend onderdeel van publicaties zijn, maar ze vervangt de eigenlijke inhoud van die publicaties niet.

Een fictief voorbeeld: wat blijft staan?

Fictief voorbeeld: “Noorderlicht Fietsen maakt en repareert fietsen voor dagelijks gebruik. Vanuit de werkplaats in Meerstad helpt het bedrijf bewoners die hun fiets graag zo lang mogelijk gebruiken.”

De eerste zin zegt wat het bedrijf doet. De tweede maakt de omschrijving concreter met een plaats en een doelgroep. Een redacteur die het bedrijf niet kent, kan de tekst daardoor los van het nieuwsbericht begrijpen. Er staat geen aanprijzing in die het bericht van zijn onderwerp afleidt. De bedrijfsnaam, plaats en activiteiten zijn verzonnen; het voorbeeld beschrijft geen klant van Punthelder.

Een vaste kern bespaart herschrijven, maar maakt de eindcontrole niet overbodig. Lees de tekst samen met het bericht waarin hij verschijnt. Een omschrijving van een fietsreparateur past bijvoorbeeld niet automatisch onder een bericht over een andere onderneming binnen dezelfde groep. Ook een oud webadres of een inmiddels veranderd werkgebied kan een verder goede tekst misleidend maken.

Wanneer pas je de vaste tekst aan?

Controleer eerst de feiten: naam, activiteiten, locatie en eventuele verwijzing naar een website. Vraag daarna of de tekst zonder voorkennis duidelijk is. Begrijpt iemand wat de organisatie doet, of staan er woorden in die alleen collega’s gebruiken? Kijk ten slotte naar de plek. Een persbericht, een partnerpagina en een korte aankondiging bieden elk een andere hoeveelheid ruimte en hebben een ander publiek.

Aanpassen hoeft niet te betekenen dat je elke keer een nieuwe beschrijving schrijft. Het kan genoeg zijn om een detail weg te laten dat voor deze publicatie niets toevoegt, of een zin te vervangen die niet meer actueel is. Bewaar de kern die de organisatie goed samenvat. Zo blijft de afzender herkenbaar terwijl de tekst wel bij de publicatie past.

Op je eigen site kan een uitgebreider verhaal op een aparte pagina staan. Bij de voorbereiding van een website verzamel je de tekst en bedrijfsgegevens die daarvoor nodig zijn. Wie zich verdiept in de opbouw van die site, vindt bij websites het onderwerp als dienst terug. De korte bedrijfsomschrijving heeft een beperktere taak: ze moet ook buiten die site zelfstandig te begrijpen zijn.

Dezelfde term, een andere toepassing

Het woord wordt niet alleen voor communicatietekst gebruikt. Bij programmeren betekent boilerplate code een herbruikbare basis van standaardcode. In contracten duidt boilerplate op standaardbepalingen die in verschillende overeenkomsten kunnen terugkomen. In alle gevallen gaat het om materiaal dat opnieuw gebruikt kan worden. Wat je precies moet controleren voordat je het hergebruikt, verschilt per toepassing.

Zie je de term zonder verdere context, kijk dan naar het onderwerp eromheen. Een persbericht wijst meestal op een korte beschrijving van de afzender; een technische uitleg of overeenkomst op een andere betekenis. Zo voorkom je dat je een tekstvoorbeeld zoekt terwijl iemand een stuk code bedoelt.